Қасиетті мұрамыз

ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Жолдауында «Қазақ тілінің мемлекеттік тіл ретіндегі рөлі күшейіп, ұлтаралық қатынас тіліне айналатын кезеңі келеді деп есептеймін деген болатын. Ана тілімізді мемлекеттік тіл ретінде барынша жандандырып, ұлтаралық қатынас тіліне айналдыру керек екендігі даусыз. Дегенмен, елімізде өзге ұлт өкілдері қатынас құралы ретінде орыс тілін жиірек қолданады. Өзіміз де көбіне орыс тілінде сөйлесіп жатамыз. Барлық қазақстандықтардың басын тек қазақ тілі қосуы керек. Сонда ғана мемлекеттік тілдің мәртебесі биік болады. Тілі мықты елдің рухы қашанда мықты болмақ. Елбасымыз да халықтың болашағы туралы тереңнен толғай отырып, «мемлекеттің ең басты дүниесі тек қана байлық емес, ана тіліміздің болашағы» деген болатын. «Өз тіліңді біл, өзге тілді құрметте» қағидасын қалыптастыру керек деп ойлаймын. Өйткені, өзгеріс өзімізден, болашақ бүгіннен басталады. Читать полностью »

«Асыл сөзді іздесең, Абайды оқы, ерінбе!»

Биыл ұлы Абайдың туғанына 175 жыл толуына орай Сәтбаев қаласының балалар мен жасөспірімдер кітапханасында «Асыл сөзді іздесең, Абайды оқы, ерінбе!» атты тақырыпта инстаграм арқылы тікелей эфирде қалалық шығармалар байқауы өткізілді.

Байқаудың мақсаты – ақынның мол мұрасын кейінгі ұрпаққа жеткізу, насихаттау, өлеңдері, әндерімен оқушыларды рухани азықтандыру, қайталанбас дара тұлғаның рухына бас идірту, тағзым еткізу. Шығармаларын насихаттау арқылы жас жеткіншектердің бойына асыл қасиеттерді дарыту. Читать полностью »

Иманғажы атаның ұрпақтары

Халықаралық Отбасы күні қарсаңында Достық үйі «BaqytUiasy» жобасының ұйымдастыруымен «Бақытты отбасы – бақытты бала» челленджі ұйымдастырылып, қала жастарынан мағынасы мен тарихы бар әңгімелер, естеліктер қабылданды. Жіберілген жұмыстардың ішінен «Иманғажы атаның ұрпақтары» атты естелікті назарларыңызға ұсынамыз. Тәрбилік мәні зор, мағыналы естелігі үшін шығарма авторы Еркеназ Шоқанға ұжымның атынан алғыс білдіреміз!

Бала күнімде атам мен әжемнің қасында жүріп, талай мерейі тасыған отбасының дәмін таттым, мықты адамдардың көзін көру, әңгімесін тыңдау бақыты бұйырды. Оның ішінде бізден 2-3 үй әріректе орналасқан Иманғажы атаның өсіп-өнген әулетіне Ұлытауда барлығы қызыға қарайтын еді. Өсе келе әжемнен бұндай бақыттың сыры неде екенін сұрап, білуге құмартқаным да жоқ емес. Ұлытау селосында ертеден руы Арғын, Иманғажы деген ата тұрды. Шамасы, бұл өңірлерге 1929-1930 жылдары Ақмола жақтан көшіп келсе керек. Қиын-қыстау заман болған соң жұмыс іздеп алысқа бара алмай, үлкен кісілердің ақылымен Ұлытау өңірін мекен етіп, сол жердің суын ішіп, нанын жеп, халқына қызмет ету бұйырған екен. Киелі Ұлытау жерінің топырағы да, жұртшылығы да Иманғажы атаның отбасын жатсынбаған. Себебі, өздері де алыс-жақынға жанашырлық танытқан, көмек қолын созуға дайын жандар болған. Иманғажы атаның шаңырағы Атбасардан Қарсақбайға өтетін жолаушылар керуенін күтетін «бекетке» айналады. Күн демей, түн демей, ашығып келген жолаушыны тойдырып, қондырып жіберетін Иманғажы ата мен Мәпу әже көпшіліктің алғысына бөленген жандар. Ол кісілердің ұрпақтары да бүгінде осы салттан ажырамаған қонақжай адамдар. Иманғажы атаның Әпкен, Совет, Сартай, Қайырбек деген ұлдары, Ғазиза, Бақыт, Бәтен, Гүлжан деген қыздары бар. Және Әбіл деген ағасының Әдиша, Қапет деген балаларын да өз тәрбиесіне алып, жеткізген екен. Осы балалардың барлығын түгел оқытып, білікті маман болулары жолында еңбегін де аямаған. Иманғажы ата мен Мәпу әже үлкен баласы Тілеуқабылов Әбікеннің қолында болды. Келіні Гүлсім әже атаенесін қартайған шағында бағып-қағып, ақ жуып, мәңгілік сапарына шығарып салды. Бүгінде Әбікен – ата, Гүлсім әже атанып, 60 жылдай отасып, үш ұл, бес қыз тәрбиелеп өсірді. Өсіп-өнген шаңыраққа айналып отыр. Қанат, Мұрат, Талғат есімді ұлдары мен Гүлнар, Гүлмира, Гүлжан, Гүлдана, Эльмира атты қыздары қазіргі таңда бір-бір мамандық иесі.

Ата-ананың батасын алған Әбікен ата 80 жастан асқан шағында дүниеден озды, ал Гүлсім әжеміз кенже ұлы Талғаттың қолында немере-шөберенің қызығын қызықтап отырған ардақты ана. Әзиз ананы ағайындары қалжыңдап «Генерал апа» деп те атайды.
Міне, мерейі асып-тасқан отбасының үлгісі осындай болса керек.

Еркеназ Шоқан.

28 «АЛТЫН БЕЛГІ». 24 ҮЗДІК АТТЕСТАТ

Әлемді жайлаған COVID-19 білім беру саласына да оңай тиген жоқ. Қаншама жылдан бері қалыптасқан дәстүрлі оқыту бір сәтте тоқырап, қашықтан оқыту жүйесіне көшуге мәжбүр болдық. Әрине, қиындықтар, кедергілер болмады дей алмаймыз. Бірақ, қысқа мерзімде жаңа жүйені меңгеріп, төртінші тоқсанды қашықтан оқытып, тағы бір оқу жылын қорытындыладық. Нәтижесі қандай, түлектерді алда не күтіп тұр? Қалалық білім бөлімінің басшысы Берік Ақышбековпен әңгіме осы және өзге де сауалдар төңірегінде өрбіді.

– Берік Базылұлы, күрделі жағдайда өткен оқу жылының аяқталуымен құттықтап қойсақ болатын шығар?
– Рахмет. Шынында да, биылғы оқу жылы тарихта қалатындай болды. Әсіресе төртінші тоқсан. Осылай болады-ау деп кім ойлаған. Біз бұған мүлдем дайын емес едік…
– Тоқсан қалай басталды, қалай өтті? Қысқаша шолу жасап өтсеңіз.
– Қазақстан Республикасы Президентінің 2020 жылғы 16 наурыз-
дағы Жарлығына сәйкес, елімізде төтенше жағдай жарияланды. Барлық мекемелер қашықтан жұмыс істеу жүйесіне көшірілді. Осындай тапсырма білім беру мекемелеріне де берілді. Көктемгі демалыс кезінде мектептер төртінші тоқсанды қашықтан оқытуға жаппай дайындала бастады. Білім және ғылым министрлігі ұсынған платформалардың кейбірі жұмыс істеуге тиімсіз болғандықтан, әр өңірде өздерінде жұмыс істеуге бейімделген жүйелерді интернет желілерін, гаджеттерді пайдалануға рұқсат бірілді. «Ел арна», «Балапан» телеарналары сабақ өткізетін болды. Біздің қаланың барлық мектептері де осы жүйеге бел буа кіріп кетті. Қала бойынша 11 236 оқушы қашықтан білім алып, төртінші тоқсанды ойдағыдай қорытындылады.
Әрине, ата-аналардың тарапынан да өкпе, реніштердің болғанын жасыра алмаймыз. Бірақ, заман ағымына тез бейімделіп, оқу процесіне араласып, балаларының талапқа сай білім алуларына өз үлестерін қосты. Ал, енді, нәтижесі жайлы әзірге толық айта алмаймын. Қазір мектептерде тоқсандық бағаларды шығару, сараптау жұмыстары жүріп жатыр. Бұған бірер аптадан соң айналып соқсаңыз нақты нәтижесін айтуыма болады. Читать полностью »

Соғыста да, еңбекте де алғы шепте болды

Биыл Ұлы Жеңіске 75 жыл толып отыр. Осы мерейлі мерекеге орай әркім өзінің майдангер ата, әкелері жайлы естелік жазып, ұрпаққа үлгі етуде. Осындай оймен мен де қолыма қалам алып отырмын. Ал, әңгімеге арқау болып отырған кісі менің әкем Арғынбайдың немере ағасы – Қоян Бейілов.

Қоянның әкесі Бейіл саналы ғұмырын ұсталыққа арнаған кісі екен. Дүниеге екі ұл әкелген отбасының ұйытқысы Әлиман шешеміз бала тәрбиесімен айналысқан. Үкен ұлы Қоян 1918 жылы туса, екіншісі ұлы Шәкір 1923 жылы туған.

1936 жылы болуы керек, Бейіл әкеміздің отбасы оңтүстіктен Қарағанды облысы, Жезді ауданы, Аралтөбе елді мекеніне көшіп келеді.

Қоян әкеміз 1938 жылы Қарсақбайда ұста болып еңбек жолын бастаған. Ал, Шәкір ауылда қалған. 1939 жылы Қоян Бейілов Қиыр Шығысқа Қызыл Әскер қатарына шақырылады. Ал, Шәкір әкеміз 1941 жылы Ұлы Отан соғысы басталғанда Қызыл Әскер қатарына шақырылады да, 1942 жылы Прибалтика өңірінде ерлікпен қаза табады. Ол кісі сол жердегі «Жауынгерлер зиратында» жерленген.

Ал енді Қоян әкей 1945 жылы неміс-фашистері талқандалғаннан кейін шығысқа барып жапондармен соғысып, Қытайдың Харбин деген қаласында кеудесінен жарақат алады. Медсанбатта емделіп, тағы да өзінің бөлімшесіне келіп, Қытайды жапон милитаристерінен азат еткен соң, 1946 жылы елге қайтады.

Елге келген соң екі жыл Рудник елді мекенінде геологиялық барлау партиясында ұста болып жұмыс істейді. Бәшік деген қызға үйленіп, отау құрады. Читать полностью »

Іздеген жанға жұмыс бар

Жұмыспен қамту – елдің әлеуетін жақсартып, экономикалық белсенділікті көтерудің ең өзекті һәм оңтайлы бағытының бірі. Сондықтан, дағдарыс кезеңінде халықтың әл-ауқатын арттыруға ықпалдасудың маңызы зор. Осы орайда мемлекет ұсынған бағдарламаларға иек артқан ләзім. Үкімет бекіткен Жұмыспен қамту жол картасы да жұмыссыз жүргендерге «іздегенге-сұраған» игілік болып отыр. Екі қолға бір күрек таппай жүргендердің енді құрылыс, абаттандыру, жол жөндеу секілді инфрақұрылымдық жобалар негізінде тұрақты жұмысқа орналасуға мүмкіндігі бар.

Үкіметтің сәуірдегі селекторлық отырысында ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Б.Нұрымбетов жұмыспен қамту Жол картасы аясында еңбекақы 85 мың теңгеден төмен емес 242 мың жұмыс орны ашылады деп мәлімдеген еді. Министр сол жұмысқа шақырылған азаматтардың кемінде жартысын жұмыссыз жастарға назар аударып, халықты жұмыспен қамту орталықтары арқылы тарту қажеттігін басты назарға қойды. Ол үшін жергілікті атқарушы органдар мобильді пункттер құрып, жұмысқа тарту жөнінде шаралар қабылдауды тапсырған болатын. Осы тапсырмаға сәйкес Сәтбаев қалалық жұмыспен қамту орталығы мамыр айының басынан жылжымалы бекет жұмысын жандандырып, тұрғындарға ақпараттық-түсіндірме жұмыстарын жүргізіп келеді. Күні бүгінге дейін жол картасы аясында жұмыссыз жүрген 150 азамат 14 нысанға орналасып үлгерді. Читать полностью »

Қоқыстан арылар күн туа ма?

Елімізде жиналып қалған тұрмыстық және өндірістік қалдықтардың көлемі 50 млрд тоннаға жетіп жығылады екен. Жыл өткен сайын қоқыс полигондарының аумағы кеңейіп келеді. Алайда, полигондардың аумағы артқанымен, тау болып үйілген қоқыс мәселесін шешпейді. Маңайың қоқысқа толғанда тазалық туралы, «жасыл» экономика туралы бірдеңе деу де әбестік. Мұндайда халықтың өмір сүру мәдениетін қалыптастыру қажеттігі туралы сөз еріксіз туады. Таяуда қалалық мәслихат депутаттары мен Қоғамдық кеңес мүшелері, қалалық ТҮКШ бөлімінің мамандары және полиция қызметкерлері шаһар сыртындағы үйілген қоқыс алаңдарын көріп, жақын арада ретке келтіру қажеттігін айтты.

«Алдымен қаланың ішіндегі қоқысты жинап алғандарың абзал» деуіңіз мүмкін. Бірақ, бұл мәселе де өз шешімін тауып келеді. Қоқыс жинайтын контейнерлер жаңартылып, жауапты мекемелер жұмыс кестесіне сай тұрмыстық қалдықты қоқыс полигонына тасымалдауда. Алайда, ірі қалдықтарды тасымалдау негізгі қызметке кірмегендіктен, тұрғындар ақылы түрде жұмыскер жалдап, белгіленген орынға төгуі тиіс. Бірақ, көпшілігі бұл қызмет түрін пайдаланудан гөрі маңайын ластауды жөн көретін сыңайлы. Бұл пікірге халық қалаулылары қаланың сыртқы бетіндегі «көріністі» көргеннен кейін көз жеткізді. Читать полностью »

100 адамға ауызашар таратылды

Төтенше жағдай уақытына дөп келген биылғы Рамазан айында мешіттер мен қолдары ашық, жомарт жандар көптеген шараларды шектеуге мәжбүр болды. Соған қарамастан, олар карантин талаптарын сақтай отырып жабыққан жанның жүрегіне жылу беріп, қолдан келгенше демеу жасады.

Балмағамбет Балқыбайұлы атындағы Сәтбаев мешітінің бас имамы Қоңдыбай қажы Серікбайұлының айтуынша, биыл Ораза ұстаған мыңдаған жамағатқа ауызашар қалталары таратылыпты. Оған қаланың қолдары ашық жомарт жандары мен «Қарекет» қоры көмек жасаған.

Осындай шара өткен аптаның соңында да өткізілді. Балмағамбет Балқыбайұлы атындағы мешіттің жамағаты мен «Қаракет» қоры бірлесіп әзірлеген ауызашар қалталар Ораза ұстаған, көпбалалы және әлеуметтік жағынан аз қамтамасыз етілген отбасыларына таратылды.

– Қазақстан Мұсылмандар Діни Басқармасының жұқпалы індеттің таралуының алдын алу мақсатында мешіттерде, дәмханаларда, қоғамдық орындарда т.б. мекемелерде жиналып ауызашар беруді уақытша тоқтатуға берген тапсырмасын ескере отырып, жанұясымен бірге сыртқа шыға алмай отырған мұқтаж отбасылар мен ауыз бекіткендер үшін ауызашар сауабынан үміт еткен азаматтардың қайырымдылық іс-шарасы «Қаракет» қоры және қаламыздағы қажылармен бірге іске асырылуда. Бүгін біз ыстық тамақ, құрма, тәттілер мен сусын бар ауызашар дастарханын 100 адамға әзірлеген едік. Мұның сыртында аз қамтамасыз етілген отбасыларға арналған азық-түлік салынған қалталар бар. Осы қалталарды еріктілер алдын ала дайындалған тізім бойынша мекен-жайға жеткізіп беретін болады, – дейді мешіттің бас имамы Қоңдыбай қажы Акбаров.

Ізтай БЕЛГІБАЙҰЛЫ.
Суретті түсірген автор.

НАГРАДЫ В ЧЕСТЬ ПРАЗДНИКА

В малом зале заседаний акимата лучшие работники сферы культуры города были отмечены в честь профессионального праздника.

Торжественное мероприятие с участием представителей сферы культуры, творческой интеллигенции открыл аким города Аскар Идрисов. Аскар Абылаевич особо отметил, что это праздник людей, которые своим трудом приумножают, бережно сохраняют великое культурное наследие народа, способствуют укреплению духовно-нравственных основ общества и, что сегодня особенно важно, утверждают ценность творческого труда. Читать полностью »

ДОЛГОЖДАННЫЙ АСФАЛЬТ

В прошлый четверг во время своего рабочего объезда аким города Аскар Идрисов побывал в Западном районе, где уже начаты работы по реконструкции дорог в рамках программы «Дорожная карта занятости».

В этом году по Дорожной карте занятости в городе будут реализованы 18 проектов, 7 из них относятся к сфере образования, 2 – здравоохранения, 3 – строительства и 6 к сфере ЖКХ. Одним словом, в текущем году предстоит выполнить большой объем работ.

Реконструкция дорог Западного района – это один из масштабных проектов, значимый для жителей данного частного сектора, реализацией которого занимается ТОО «РОКАДА». Бездорожье, отсутствие асфальта – самая большая проблема, которая не раз поднималась жителями западного жилого массива на отчетных встречах акима города с населением. Долгожданный асфальт будет постелен здесь на 13 улицах, к слову сказать, многие из них будут построены и асфальтированы впервые. Начало уже положено, подрядная организация приступила к подготовке дорог к укладке асфальтового покрытия. На момент обхода велись работы по фрезеровке старого асфальта на одной части и укладке щебня под будущий асфальт на другой половине улицы Дурментаева. Читать полностью »