Оқырманға бір ауыз сөз

Қара күзден басталатын қарбалас шақ – «баспасөзге» жазылу қазір қызып тұр. Оның үстіне, ол науқан биыл өте күрделі жағдайда жүретін сыңайлы. Өйткені, қалалық және аудандық газеттер жеке меншікке сатылып, құрылтайшылары өзгерген… Читать полностью »

Мамандық таңдау – маңызды іс

Болашағын түрлі саламен байланыстырғысы келген жастарға мазмұнды ақпарат беріп, әр кәсіптің қыр-сыры жайында кәсіби мамандардан кеңес алу мақсатында мектебімізде «Өнегелі өмір» жобасы жұмыс жасауда. Осы ретте Сәтбаев қаласының Құрметті азаматы Майра Жаппасбаевамен өткен кездесу 11 сынып оқушыларының дүниетанымын кеңейте түсті.

Олардың мамандықты дұрыс таңдауына ықпал етіп, тұлғалық қасиеттерін арттыруға атсалысып, еңбекті бағалай білуге, жауапкершілікке, іскерлікке, тәртіпке шақырған Майра Смағұлқызы қалалық «Шарайна» газетінде он алты жыл бас редактор болған адам. Аймақ баспасөзінің ардагері алғашқы мамандықты мектеп бітіргенде қоса алып шығыпты. Тракторист-машинист ретінде ауылда шөп шауып, мал азығын тасыды. Еңбекке ерте араласып, жазғы демалыста қой қырқымына да қатысты. Екі апасы тұрмысқа шыққаннан кейін Күлбаһрам анасына көмекші болып, үйдің ішкі, сыртқы жұмысын мойнына алады. Сол себептен алысқа ұзай алмай Жезқазған қаласындағы медициналық училищеде «акушер» мамандығы бойынша білім алады. 1973 жылы Боздақ бөлімшесінде алғашқы еңбек жолын бастап, фельдшерлік-акушерлік пунктті басқарады. Шалғайдағы малды ауылдарды аралап, шопан, малшыларға ем-дом жасайды. 1974 жылы Жезқазған поселкесіндегі облыстық аурухананың хирургия бөліміне, кейін Сәтбаев қалалық медициналық бөліміне ауысып, тоқсаныншы жылдарға дейін медицина саласында еңбек еткен екен. Читать полностью »

Абзал жандар алғыс алды

Ел Тәуелсіздігінің мерейлі 30 жылдығы қарсаңында сәрсенбі күні қалалық емханада халықты жаппай вакцинациялау науқаны кезінде тынымсыз еңбек етіп, қауіпті індеттің алдын алуға зор үлесін қосқан бір топ медицина қызметкерлері марапатталды.

Салтанатты іс-шара басталмас бұрын қала әкімі Асқар Ыдырысов емханаға жақында ғана жеткізіліп, пайдалануға берілген бірнеше заманауи медициналық құрылғылармен танысты. Айта кететін жайт, былтыр пандемия кезінде біршама жақсарған қаланың медициналық мекемелерінің материалды-техникалық базасы биыл да аса қажетті жаңа техникамен толығыпты. Емхана басшысы Ғабиден Ахановтың айтуынша, жоғары деңгейде ақпарат беретін және қауіпсіз зерттеу әдісін қамтамасыз ететін бұл жаңа технологиялар диагнозды ерте анықтау мен емдеу әдісін таңдауда тұрғындар үшін таптырмас мүмкіндік болды. Енді жұртшылық Қарағанды, Жезқазған қалаларына бармай-ақ, өзіміздің қалалық емханадан жаңа заман талаптарына сай сапалы әрі нәтижелі медицина қызметтеріне қол жеткізе алады.

Қонақтардың назарына ұсынылған құрылғылардың бірі – гастроcкоп көмегімен өңешті, асқазанды, он екі елі ішекті зерттеуге мүмкіндік беретін фиброгастродуоденоскопия (ФГДС) әдісіне арналған аппарат. Оның көмегімен дәрігер мүшенің шырышты қабатының жағдайын, өңеш ауруларын, гастритті, ойық жара ауруын, онкопатологияны дер кезінде анықтауға зор мүмкіндік алып отыр. Сондай-ақ, құны 54 миллион теңге тұратын заманауи ультрадыбыстық зерттеу аппараты да енді емхана келушілері үшін қызмет ететін болады.
Офтальмология кабинеті де толық тексеру және нақты диагноз қою үшін барлық қажетті заманауи құрылғылармен жабдықталыпты. Олар – көздің ішкі қысымын өлшеуге мүмкіндік беретін, қасаң қабақтың қалыңдығын өлшейтін пневмотонометр, жарақаттарды диагностикалау үшін көру органының алдыңғы және артқы сегменттерін тексеру үшін қолданатын саңылау шамы, көру өткірлігін, астигматизмді анықтауға арналған белгілер проекторы және сыну параметрлерін жоғары дәлдікпен өлшеуге қабілетті авторефкератометр секілді аппараттар. Читать полностью »

ПАРК ПОБЕДЫ: НОВАЯ ЖИЗНЬ

В среду состоялось торжественное открытие Парка Победы после реконструкции. Это поистине знаковое и радостное событие для нашего города, большой и дружной семьи сатпаевцев, состоявшееся в рамках мероприятий, посвящённых 30-летию Независимости страны и в преддверии Дня Первого Президента.

В подарок городу и горожанам к юбилею Независимости в текущем году была проведена полная реконструкция парка Победы. Построенный более четырех десятков лет назад парк в последние годы выглядел уныло и непривлекательно. Требовала замены система полива зеленых насаждений, освещения, мемориальная зона, где установлены памятник и стела, нуждалась в ремонте и реставрации. Кроме лавочек на главной аллее на территории парка негде было отдохнуть во время прогулок взрослым, родителям с маленькими детьми и подросткам, проживающим поблизости.

За короткий промежуток времени – в течение нескольких месяцев – была проведена капитальная реконструкция священного для каждого из горожан объекта. Проведена большая работа по благоустройству и озеленению парка: реставрирован мемориальный комплекс, в том числе и сам монумент, обновлена входная арка, построен контрольно-пропускной пункт, фонтаны, установлено новое ограждение, современные парковые фонари для освещения и удобные скамейки для отдыха, детская и спортивная площадки, игровые малые архитектурные формы для детей, высажены деревья, проложены новые пешеходные, беговые и велосипедные дорожки. Читать полностью »

Қалжыңдары халыққа жақын

Ш.Ділдебаев атындағы Кеншілер сарайының сахнасын әзіл әлемінің майталманы, сатираның cаңлағы саналатын «Шаншар» театры екі күн бойы күлкімен көмкерді, думанға бөледі.

«Мерейлі 60+60» концерттік бағдарламасы ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығымен тұспа-тұс келген театр негізін қалаушы Уәлибек Әбдірайымов пен Жүсіп Ақшораның асқаралы 60 жасқа толуына орай ұйымдастырылды. Көрермен көңілін қуантқан әзіл кешіне қала әкімінің орынбасары Айгүл Төлендина арнайы қатысып, өнер майталмандарына қала басшысының құттықтауы мен сый-сияпатын жеткізді.

25 жылдан астам көпшіліктің езуіне күлкі сыйлап жүрген театр ұжымын көрермен зор қошеметпен қарсы алды. Сатира мен комедияның басын біріктірген әртістер астарлы әзілімен қоғамның өзекті мәселелерін көтерді. Театр директоры Уәлибек Әбдірайымов елді шарпыған індеттің әбігерге салғанын, онлайн концерттің көңіл көншітпейтінін, сахнаны сағынғандарын жасырмады. Әзілсүйер қауымның да қуанышында шек болған жоқ. Ерекше, өзгелерді қайталамайтын мысқылмен, астармен, улы тілмен берілген қызықты әрі салмақты қойылымдарды тамашалап, күйбең тіршілікті бір сәтке ұмытқандай күй кешті.

– Әзіл-қалжыңның жанрлық ерекшелігі тартыста, қызықты ситуацияда ғана емес, тіл өрнегінде де жатыр. Дараланған, өзгелеге ұқсамайтын кейіпкердің әрекеті күлкі шақырса, сахналық туындының жаны кіре бастайды. Әсірелеу – басты құрал. Сан қырлы, сан әуезді, сан бояулы өмір құбылыстары өнерге ықпалды әсер етіп, жаңа биіктер, жаңа шекералар белгілеп отырады. Сондықтан сатираны ақша табудың көзі етуден аулақ болуымыз керек, – дейді өнер ордасының басшысы.

Қазіргі кезеңнің көкейкесті талаптарына жауап беріп, көрерменді ащы күлкі, өткір әжуа, уытты сықақпен тәрбиелеп, эстетикалық ләззат берген өнерпаздар ел естігісі келетін тақырыптарды қозғады. Жарқын күлкіге, сан алуан комедиялық сарындарға бай, халыққа жақын қалжыңдармен тарту жасады.

Мейрамгүл САЯЖАН.
Суреттер автордікі.

Қылқалам құдіреті

ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығы, Семей ядролық полигонының жабылғанына 30 жыл толуына орай Жезқазған тарихи-археологиялық музейінде «Атом» жобасының Құрметті елшісі, халықаралық «Ядросыз болашақ үшін» сыйлығының лауреаты, Нобель сыйлығының номинанты, қарағандылық суретші Кәріпбек Күйіковтің көрмесі ашылды.

Кәріпбек Күйіковтің ата-­анасы ұзақ жыл Семей ядролық сынақ полигонынан 20 шақырым жердегі Мыржық ауылында тұрған. Егіндібұлақ елді мекеніне қоныс аударғаннан кейін 1968 жылы Кәріпбек дүниеге келеді. Ядролық сынақтың зардабынан екі қолсыз туылса да мойымай, күресе білді. Мүгедек балаларға арналған арнайы мектеп интернатта оқып жүріп, алты жасында сурет әлеміне құштарлығы оянады. Қалай болғанда да сурет салудың амалын табуға тырысып, аяғымен жаттығады. Беліне үлкен күш түскендіктен дәрігерлер тыйым салады. Бейнелеу өнерінің шебері болу арманы бұл тығырықтан да шығарды. Қылқаламды аузымен тістеп алып, ой-қиялын кестелеуге машықтанды. Қайсарлығы мен төзімділігі, қарапайымдылығы туындыларынан көрініс тауып, сынақ зардабын тартқан жандарды бейнеледі. Оның алғашқы еңбегі «Жарылыс» деп аталады. 2016 жылы аталмыш туындыны Елбасымыз Н.Назарбаев АҚШ-тың бұрынғы президенті Барак Обамаға табыстайды.
1989 жылы «Невада-Семей» қозғалысы құрылғанда Олжас Сүлейменов суретшіні «Алматы – Хиросима» телекөпіріне қатысуға шақырады. Осы шарада тамаша еңбектері көзге түсіп, Жапон еліндегі халықаралық форумға шақырту алады. Осылайша, Токио, Хиросима, Нагасаки қалаларында өткен көрмеге картиналары қойылған Кәріпбек Күйіковтің аты әлемге танылды. Оның тісімен салған картиналары дүниежүзін шарлап, көрмесі Америка, Германия, Түркия, Қытай мемлекеттерінде ұйымдастырылды. Шыр етіп дүние есігін ашқаннан тағдыр тауқыметіне ұшыраған талант иесі «Невада-Семей» антиядролық қозғалысының белсенді қатысушысына, қажымас, қайтпас қоғам қайраткеріне айналды. Өзіне деген сенімділік пен өмірге деген құштарлық, одан бөлек қылқалам құдіреті алға жетелеп, қолсыз сурет салатын суретші бүкіл дүниежүзіне танымал болды.

Ол тағдырына ешқашан өкпе айтып, мұң шақпады. Керісінше, өмірдің бет қаратпайтын дауылдарына қарсы жүзіп, төтеп берді. Көрмедегі туындылар да өмірге деген өзгеше көзқарасының айғағы, бойында буырқанып, жүрегін жарып шыққан алапат күштің жемісі.

Мейрамгүл САЯЖАН.
Суреттер автордікі.

Елі сүйген, елін сүйген Елбасы!

Осыдан 10 жыл бұрын, яғни 2011 жылдың 10 желтоқсаны күні ҚР Парламенті Сенаты депутаттарының бастамасымен «Қазақстан Республикасындағы мерекелер туралы» ҚР Заңына толықтыру енгізу туралы» ҚР Заңы қабылданған болатын. Заң 1 желтоқсанда аталып өтетін Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күнін белгілеген еді.

ҚР Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев мемлекеттің бірлігін, конституциясын, адам мен адамзаттың құқықтарын және бостандықтарын қорғауды қамтамасыз еткен жаңа тәуелсіз мемлекеттің негізін қалаушы екендігі ешкімде дау тудырмасы анық. Осыған орай аталған Заңның қабылдануы арқылы Қазақстан Рес­публикасы Тұңғыш Президентінің республикаға сіңірген ғаламат зор еңбегі танылған болатын. Заң жобасын қабылдау барысында сол кездегі Сенат спикері Қайрат Мәмидің: «Тәуелсіздіктің қайнар көзі 1991 жылы 1 желтоқсанда еліміз алғаш рет бүкілхалықтық сайлау нәтижесінде өзінің тұңғыш Президентін сайлап алғаннан басталған болатын. Сондықтан да, бүгін Қазақстан Республикасы өзінің Тұңғыш Президентін сайлаған күн Мемлекеттік мереке күні болып бекітілді. Бұл шешім арқылы, мен ойлаймын, біз Елбасы Н. Назарбаевтың ұлы тұлға екеніне, көреген кемеңгерлігіне ғана тиісті баға беріп отырған жоқпыз. Бұл шешім арқылы Тәуелсіз Қазақстанның даму жолындағы Президент институтының мәртебесіне және осыдан 20 жыл бұрынғы біздің халқымыздың Президент институтының керектігін өзінің салиқалылығымен таңдағанына тиісті баға беріп отырмыз деп ойлаймын. Сондықтан да, отандастарымыз осы шешімімізді, осы сыйды дұрыс қабылдайды деген сенімдемін», – деп атап өтті. Читать полностью »

Осылай басталған еді ненесе жастық шаққа саяхат

1940 жылы 6 шілдеде Іле Алатауының баурайындағы Үшқоңыр жайлауында Әбіш пен Әлжан Назарбаевтардың шаңырағында көптен күткен ұл өмірге келді. Тойға жиналған ағайын-туыс түрлі есімдерді тұс-тұстан айтып жатты. Ең ақырында жаңа туған ұлдың әжесі Мырзабала мынадай ұсыныс білдірді: «Менің сүйікті немерем екі бірдей есімді алып жүрсін. Оның аты Нұрсұлтан болсын».

Бүгінде күллі әлем мойындаған ірі саяси тұлға, ұлт Көшбасшысы, Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті, Елбасы – Нұрсұлтан Назарбаев өмірге осылайша келген еді. Оның азамат болып қалыптасуына әжесі Мырзабала ерекше еңбек сіңірді. Бала жасынан оның санасына ата-баба дәстүрі мен тарихын сіңіріп, ұлттық рухта тәрибиелеуге барын салды. Нұрсұлтан бала жасынан еңбекқор болды, үнемі әкесіне көмектесуге ұмтылды.

Үйде де, бақшада да, алма бағында да әкесінің жанында болып, картоп пен алма өсіруге жәрдемдесті. Мал жайғарумен айналысты, әкесімен бірге тауға барып, шөп шапты. Нұрсұлтан тек өз сыныбындағы ғана емес, мектептегі ең үздік оқушының бірі болды, сабақты зор ынта-ықыласпен оқыды. Ол өзінің аса құштарлығын білетін ағайын-туыстары әкеп берген кітаптардың бәрін оқып шығуға жан-тәнімен кірісті.

Жас кезінде Іле Алатауының баурайында жазғы демалыс күндерінде әкесіне көмектесіп жүргенде тұңғиық жұлдызды аспан астында жанған алау маңына түнеген романтикалық сәттері де болды. Ол, әсіресе, ежелгі аңыздар мен бабалардың наным-сенімдері туралы үлкендер айтатын әңгімелерді ықыласпен тыңдайтын. Кейінірек Нұрсұлтан Назарбаев өзінің кітаптарының бірінде былай деп жазды: «Кейінгі кезде өзінің «пролетарлық» тегімен көкірек қағу басқа бір нәрсенің салқынымен алмасты: қайт­кенде де өз тегінен «ақсүйектік» қасиет іздеп табу етек алды. Ондай біздің тұқымда болған емес. Мен – қойшылардың ұлымын, немересімін және шөбересімін. Демек, ешқандай ақсүйектер әулетінен емеспін. Менің ата-бабаларымның бәрі де Алатау баурайында өмір сүрген», дейді ол.

Кейінірек оның әулетінде әйгілі адамдар болғаны анықталғанына қарамастан, Нұрсұлтан Назарбаев әрқашан өзін халық арасынан шыққан, халыққа жан-тәнімен жақын адам деп есептейді және қазір де солай ойлайды. Халқының қаны бір перзенті ретінде ол бұл сезімнен ешқашан арылған емес, қайта жыл өткен сайын еселей түсті.

Ол сонымен қатар өзін нағыз қазақ, бабалар мәдениеті мен салттарының мұрагері, жаңа формацияның, әркімнің алдынан бұрын болмаған мүмкіндік ашатын ғылыми-техникалық прогрестің ілгері басқан жаңа дәуірінің адамы ретінде сезінді. Халықтың дәстүрлі танымы мен жаңа индустриялық дүниетаным оның жан-дүниесінде үйлесе тоғысты.

Мектепті бітіріп, 18-ге таяған Нұрсұлтан өз қатарластарының арасында терең білімімен, ой-өрісінің кеңдігімен ерекше көзге түсті. Тынымсыз еңбек, спортпен жүйелі айналысу оны тығыншықтай етіп, шыңдап шығарды. Ол құрбы-құрдастарына қарағанда әлдеқайда ересек сияқты көрінетін. Бірақ оны ерекшелеген басты нәрсе – пікір айтудағы және әрекет етудегі дербестік пен жетекшілікке тұрақты ұмтылыс еді. Ол құрбы-құрдастарымен алғаш танысқан сәттен бастап, тіл табысып кете беретін. Өз ортасының ұйтқысы және қоғамдық ұйымдастырушысы болды. Әзіл-қалжыңға бейім болды, әнді жақсы айтатын, елдің көңілінен шығып, өз ортасын тез үйіріп әкете білді.

Сол кезде оның тағы бір қыры ашылып, прагматизмге қадам басты. Теміртаудағы металлургия комбинатының құрылысына комсомолдарды жинап жатқанын білген соң, Нұрсұлтан металлург болуға бел буды. Жас Назарбаев ауқымды құрылыста жаңа үлкен өмір басталатынын, алдан жеке мүмкіндіктер мол ашылатынын қапысыз сезінді. Ол өз өміріне, өз тағдырына өзі иелік етуге бел байлап, түбегейлі шешімге бекінді.

Теміртауға келген соң, ол болашақ металлург ретінде Украинаға, Днепродзержинск қаласындағы Днепр металлургия комбинаты жанындағы кәсіптік-техникалық училищеге оқуға жіберілді. Табандылығы мен қайсарлығы өзі таңдаған мамандық бойынша барлық пәнді үздік игеруге жол ашты. Сондай-ақ, жас Назарбаев оқу бітіретін кездегі біліктілік емтихандарынан үздік баға алып, «домна пешінің сегізінші разрядты екінші горновойы» куәлігін иеленді.

Теміртауға оралғаннан кейін Нұрсұлтан Назарбаев өмірбаянының «жалынды» кезеңі басталды. 1960 жылы 3 шілдеде сол кезде Қазақстан мен Орталық Азиядағы алғашқы және бірден бір домна пеші іске қосылды. Бұл Қазақстан Магниткасы – Қарағанды металлургия зауытының өмірге келген күні болып саналады. Қазақстанның алғашқы шойынын қорытуға тәжірибелі шеберлермен бірге жас металлург Назарбаев та қатысты.

Ол «Қарметте» басқа да тектес мамандықтарды игеріп, құю машинасының шойыншысы, домна пешінің горновойы, домна цехының дипетчері, газшысы болып жұмыс істеді. Жұмыс өте ауыр еді, кейбіреу­лер алапат ыстық пен қиындықта шыдамай, есінен танып, мұрындарынан қан саулап жататын. Көптеген жастар осыған төзе алмай, кетіп қалды. Бірақ Назарбаев олардың қатарынан емес еді. Ол бәріне шыдауға ант берді және шыдай біліп, жұмысты дөңгелентіп әкетті.

«Президент күні – Қазақстанның тарихи табыстары күні»

Қайрат Балмағамбетов, «Нұр Отан» партиясы Сәтбаев қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары.

1 желтоқсан – Тұңғыш Президент күні. Қазақстанның күнтізбесінде бұл күннің пайда болуы кездейсоқтық емес. Ол біздің еліміздің толағай табыстарын, халқымыз бен мемлекетіміздің тарихындағы ұлы бетбұрыс­тарды әйгілейді.                

Қазақстанның тарихи табыстарының басты себептерін Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев: «Біз тарихтың жолайрығы тұсында таңдап алған, содан бері бір сәт те айнымай ұстанып келе жатқан өзіміздің дербес жолымызбен, Қазақстанның даму жолымен келе жатырмыз. Әлемдік тәжірибені зерттеп, саралай отырып, біз эволюциялық даму жолын таңдағанбыз. Біз ешкімнің салған соқпағын көшіріп алғанымыз жоқ, өз елімізге, өз халқымызға қажетті жаңа жолды өз қолымызбен салып келе жатырмыз. Ең бастысы, бұл біздің қолымыздан келеді», – деп нақты атап көрсеткен болатын.

Заманауи саяси ғылым тиімді көшбасшылықтың алғышарттары ретінде көптеген мәселелерді: атап айтқанда, ұлттық элитаның жоғарғы сапасы, басшылық лауазым иелерін іріктеу жүйесін үнемі жетілдіріп отыру қажеттігі, халықтың саяси белсенділігін үнемі арттырып отыру керектігі секілді жайттарды атап көрсетеді.

Ең бастысы, мемлекеттің көпті мойындатқан, харизмасы аса мықты, тұлғалық болмысы барлық саяси процестер барысында шешуші рөл атқаратын талассыз тұлғасы болуы шарт. Осындай факторлардың барлығы біріге келгенде ғана мемлекеттің саяси жүйесінің көшбасшылығына жол бастайды.

Бұл ретте «Көшбасшылыққа жол: Қазақстандағы әлеуметтік-­экономикалық және саяси реформалар» деп аталатын ұжымдық монография авторларының пікіріне жүгінсек, бірінші орынға жаңа, тәуелсіз мемлекетті құрудың басы-қасында тұрған табыс­ты ұлт көшбасшысының болуы мәселесін қою керек. Себебі, тарихи жағдай ғана ұлттық көшбасшыны тарих сахнасына шығармайды, мықты тұлғаның өзі тарихи жағдайды өз қолымен жасап, мүлдем жаңа сипатты саяси ахуалды қалыптастыра алады. Читать полностью »

ТӘУЕЛСІЗДІК және ТҰҢҒЫШ ПРЕЗИДЕНТ – егіз ұғым

Тәуелсіздік туралы әңгіме қозғалса Елбасы жайлы айтпай кету әсте мүмкін емес. Өйткені, біздің бүгінгі жетістігіміз – Елбасының кешегі ерен еңбектерінің жемісі. Сондықтан, Елбасы мен Ел – егіз ұғым.

Еліміздің егемендік алып, дамудың даңғыл жолына түскеніне биыл 30 жыл толып отыр. Осы уақыт ішінде елімізде не бір айтулы оқиғалар болып, «мен» деген мемлекеттердің өзін мойындаттық. Бір кездері Байқоңырды ғана білетін әлемге енді Тәуелсіз Қазақстанның кез-келген түкпірі таныс болды. Аудан, ауылдарға шетелдік компаниялар инвестиция салып, тығыз экономикалық байланысқа келді. Соның бәрі Тұңғыш Президентіміз, Көшбасшымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың сарабдал саясатының арқасы… Читать полностью »